Krótka historia reklamy - od starożytności do współczesności

niedziela, 26 stycznia 2025

Reklama to nieodłączny element naszego życia. Jest wszędzie: w mediach, w sklepach, na ulicach. Warto jednak zastanowić się, jak wyglądała jej historia i jak ewoluowała przez wieki. Od głośnych nawoływań sprzedawców w starożytności po współczesne kampanie internetowe – reklama przeszła długą drogę, której początki sięgają starożytności.

Reklama w starożytności

Początki reklamy sięgają czasów starożytnych, kiedy to pierwsze formy reklamowe miały charakter ustny. Sprzedawcy, aby zachęcić klientów do zakupu swoich produktów, głośno nawoływali na targowiskach i ulicach miast. To właśnie reklamowanie ustne było pierwszą formą przekazu reklamowego, która towarzyszyła handlowi. Wraz z rozwojem cywilizacji, pojawiły się pierwsze nośniki reklamowe, takie jak szyldy czy rzeźby umieszczane nad wejściami do sklepów.

Papirus i tabliczki

Reklama w starożytnym świecie nie ograniczała się jedynie do słów. Wiele ogłoszeń reklamowych było wyrytych na glinianych tabliczkach lub zapisanych na papirusach. Przykładem może być papirus z Teb datowany na 3000 r. p.n.e., który zawierał ogłoszenie o nagrodzie za odnalezienie niewolnika. Z kolei w Pompejach znaleziono tablicę informującą o winiarni, która zawierała elementy perswazyjne – "Wędrowcze! Idź stąd do dwunastej wieży, tam prowadzi Sarinus winiarnię. Wstąp do niej – bądź zdrów!".

Rewolucja druku

Rewolucja w reklamie miała miejsce w XV wieku, kiedy to wynaleziono druk. Dzięki ruchomej czcionce możliwe stało się masowe powielanie materiałów, co znacząco obniżyło koszty produkcji gazet i plakatów. Pierwsze reklamy zaczęły pojawiać się w prasie. Już w 1480 roku w Anglii opublikowano pierwszą reklamę drukowaną, a w 1704 roku ukazała się pierwsza płatna reklama w amerykańskim "Boston News-Letter", zachęcająca do zakupu nieruchomości.

Agencje reklamowe

Wzrost liczby reklam w prasie doprowadził do powstania agencji reklamowych. Jednym z pionierów tego zawodu był Volney Palmer, który w 1843 roku założył swoją agencję w Filadelfii, zbierając ogłoszenia reklamowe i publikując je w gazetach. Z czasem agencje reklamowe stały się kluczowym elementem rynku, a reklama zaczęła nabierać coraz większego znaczenia.

Reklama radiowa i telewizyjna

W XX wieku kolejnymi przełomami były wynalezienie radia i telewizji. Reklama radiowa zaczęła się rozwijać w 1920 roku, kiedy to amerykańska stacja KDKA jako pierwsza wprowadziła sponsoring audycji. Wkrótce potem, w 1922 roku, wyemitowano pierwszą komercyjną audycję reklamową.

Pierwsza reklama telewizyjna

Przełomem w historii reklamy była emisja pierwszej reklamy telewizyjnej, która miała miejsce 1 lipca 1941 roku w Stanach Zjednoczonych. Była to reklama zegarków Bulova, która trwała jedynie 10 sekund i kosztowała 4 dolary. W Polsce pierwsza reklama telewizyjna pojawiła się dopiero w 1983 roku, a jej produkcja była jeszcze bardzo prosta, z elementami humoru i codziennego życia.

Reklama w erze internetu

Z biegiem czasu reklama przeniosła się również do internetu. Prawdziwą rewolucję na tym polu wywołał pojawienie się pierwszego banera reklamowego w 1994 roku. Mały prostokąt o rozmiarze 468x60 pikseli stał się jednym z pierwszych sposobów promowania produktów w sieci. Okazało się, że internetowy baner jest niezwykle skuteczną formą reklamy, a liczba kliknięć na reklamę była bardzo wysoka.

Wielkie billboardy i reklama zewnętrzna

Współczesna reklama to także ogromne billboardy. Jednym z największych billboardów na świecie jest konstrukcja w Arabii Saudyjskiej, która ma aż 250 metrów długości i 12 metrów wysokości. Tego typu gigantyczne formy reklamy zewnętrznej przyciągają uwagę i są integralną częścią dzisiejszych przestrzeni miejskich.

Podsumowanie

Historia reklamy to fascynująca opowieść o jej ewolucji – od nawoływań sprzedawców na targach po nowoczesne banery internetowe i olbrzymie billboardy. Wraz z rozwojem technologii reklama przechodziła różne etapy, od drukowanych ogłoszeń, przez radio i telewizję, aż po media cyfrowe. Dziś reklama jest nieodłącznym elementem życia codziennego, a jej rola w kształtowaniu rynku i wpływaniu na konsumentów wciąż rośnie.